Gaziantepliler ve Suriyelilerin benzer kültürleri

Gaziantep ve Hacettepe Üniversiteleri'nden akademisyenler Suriyeliler üzerine çalıştı.

KÜLTÜR-SANAT 08.06.2021, 14:19 09.06.2021, 01:08
Gaziantepliler ve Suriyelilerin benzer kültürleri

REFORM HABER-  Özellikle evlilik konusu Gaziantepliler ve Suriyeliler arasında birbirine çok benzer özellikler taşıyor. Suriyelilerin yüzde 79’u görücü usulü evlenirken, Gazianteplilerin ise yüzde 79,8’i görücü usulü evleniyor. Yine Suriyelilerin evliliğinin yüzde 42,2’si akraba evliliği iken, bu oran Gaziantepliler de 41’9 olarak karşımıza çıkıyor.

Gaziantep ve Suriyeliler özelinde birçok detaya yer verilen araştırmanın sonuçları dikkat çekiyor. Araştırmada Gaziantep ve Suriyeliler arasındaki benzerlikler, farklılar, Suriyelilerin uyumu ve daha birçok konu ele alındı.  Araştırmada dikkat çeken bölümlerden biri Gazianteplilerin ve Suriyelilerin kültürel etkileşimleri oldu.

ARAŞTIRMAYI KİMLER YAPTI?

Gaziantep Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nden akademisyenler çoğunlukla orta ve alt orta sosyo-ekonomik mahallelerde yaşayan Gaziantep ve Suriyelilerle ilgili olarak iki yıl boyunca araştırma yaptı.  Korona virüsünün etkileri, gündelik hayattaki karşılaşmalar, etkileşimler ve sınıfsal kesişmelerin ele alındığı araştırmayı Gaziantep Üniversitesi'nden Mehmet Nuri Gültekin, Mesut Yücebaş, Muhsin Soyudoğan, Mustafa Doğanoğlu, Sinan Tankut Gülhan, Şenay Leyla Kuzu, Nur İncetahtacı, Ayşen Utanır, Harun Cengiz Karayakupoğlu, Çağrı Aslan, Murat Kaya, Ümran Açıkgöz ve İbrahim Özhazar ve Hacettepe Üniversitesi'nden Reyhan Atasü Topçuoğlu kaleme aldı.

ARAŞTIRMA 3 DİLDE YAYIMLANDI VE KİTAPLAŞTIRILDI

Araştırma SABEV Yayınları tarafından 3 dilde yayımlandı ve kitaplaştırıldı. Care International'in Turkey ve IOM'in katkılarıyla ele alınan 'Gaziantep Monitörü 2020' aldı kitapta birçok perspektife ayna tutuluyor. Araştırmada Gaziantep ve Suriyeliler arasındaki benzerlikler, farklılar, Suriyelilerin uyumu ve daha birçok konu ele alındı. Bu araştırma aynı zamanda 2018 yılında yayınlanan 'Gaziantep'teki Suriyeliler: Uyum, Beklentiler ve Zorluklar' ve 'Gaziantep'teki Suriyeliler: Başarı Hikayeleri' başlıklı araştırma kitaplarının da devamı niteliğinde.

2011'DEN SONRA ALGI FARKLILAŞMAYA BAŞLADI

Kitapta araştırma ekibi adına Dr. Mehmet Nuri Gültekin, ülkemizde Suriyeliler konusuyla ilgili araştırma yapanlar için dikkat çeken ifadeler kullandı. Gültekin bu durum için şunları söyledi: “Türkiye’de göç, mülteciler veya Suriyelilerle ilgilenenler, 2011’den sonra çok daha farklı boyutta gerçekleşen ve işleyen bir olguyla karşı karşıya kaldıklarını zaman ilerledikçe daha iyi anlamaya başladılar. O tarihlerde Türkiye’ye geçebilen Suriyelilerin gün geçtikçe artan sayıları, öncelikli ihtiyaçlarını daha çok ön planda tuttu ki bu, insani krizlerin yönetilmesi ve seyri açısından anlaşılabilir bir durumdu.”

Gültekin'e göre zaman ilerledikçe bu durumun bazı dezavantajları da kendini göstermeye başladı: “Fakat Suriyeliler meselesinde süre geçtikçe, onların hukuksal açıdan tartışmalı konum ve tanımları kadar, başka mevzular da kendini iyiden iyiye hissettirmeye başladı. Barınma, sağlık, eğitim, iş ve çalışma, gündelik hayat etkileşimleri ve karşılaşmaları gibi en temel hususlara dair yüzlerce, belki de binlerce haber ve yorum (çoğu ciddi hatalar ve önyargılarla malul) ana akım medyada ve sosyal medya platformlarında dolaşmaya başladı. Bir kez daha ortaya çıktı ki göçmen ve mülteciler üzerine çalışan, araştırmalar yapan veya bilimsel verilere dayalı açıklamalar için çaba sarf edenlerin en büyük sıkıntısı (hâlâ) sahaya dayalı sağlıklı ve kapsamlı verilerin azlığıydı.”

GETTOLLAŞMA GEREKÇESİ: EKONOMİK

Araştırmanın bir diğer sonucu ise Suriyelilerin kümelendiği bölgeler oldu. İstanbul, Hatay ve İzmir gibi birçok ilde karşılaştığımız örnekler Gaziantep de aynı özelliklere sahip: “Suriyelilerin Gaziantep’te (de) sosyo-ekonomik açıdan yoksul ve düşük gelirli mahallelerde daha yoğun olarak yaşadıklarını göstermektedir. Dolayısıyla Gaziantepliler örnekleminin, daha çok Suriyelilerle aynı sosyal ve fiziki mekanları paylaşanları kapsadığı ve sınıfsal bir kesiti ya da karşılaşmayı içerdiği söylenebilir. Zira, politik, ideolojik, iktisadi ve kültürel etki açısından daha güçlü mahallelerde daha az kayıtlı Suriyeli hanenin olması da meselenin sınıfsal boyutunu daha net ortaya koymakta.”

GAZİANTEPLİ VE SURİYELİLER...

Araştırmada dikkat çeken bölümlerden biri de Gazianteplilerin ve Suriyelilerin kültürel etkileşimleri oldu. Özellikle evlilik konusu Gaziantepliler ve Suriyeliler arasında birbirine çok benzer özellikler taşıyor. Bunun oransal değerleri ise şöyle: Suriyeli: Görücü yüzde 79,0. Akraba: 42,2, Akraba değil: 57,8. Gaziantep: Görücü 79,8. Akraba: 41,9. Akraba değil: 58,1. Bunun nedenleri ise şöyle açıklandı: “Akrabalık ilişkileri, bireylerin eğitim seviyesi, evlenme yaşı ve sosyo-ekonomik yapı gibi birçok faktör, evlilik kararını şekillendirmektedir. Öyle ki, eşle akrabalık oranlarına bakıldığında hem Suriyelilerin hem de Gazianteplilerin oranları arasında benzerlik vardır. Araştırmamızda, eşiyle akraba olanların oranı (%42), Türkiye ortalamasının (%23,2) üstünde olduğu halde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin ortalamasıyla (%42,6) neredeyse aynıdır. Bu yüksek ve benzer oranlar, yoksulluk ve eğitime ulaşmadaki zorluklarla ilgili.”

 

Öte yandan iki toplum için evlilik süreleriyle ilgili şu tespitlere yer verildi: “Boşanan veya eşini kaybedenlerin oranı Gaziantepliler arasında daha fazla olmasına rağmen, ortalama evlilik süreleri Suriyeliler için 16,4 yıl, Gaziantepliler için 24,7 yıldır. Uzun süreli evliliklerin Gaziantepliler arasında daha yaygın olması savaş sonrası dönemde Suriyelilerin daha fazla oranda evlenmesiyle alakalı olduğu gibi yaşlı nüfusun Gaziantepli örnekleminde daha fazla temsil edilmesiyle alakalı olduğu anlaşılmakta.”

İKİ TOPLUMDA DA KADINLAR İŞ YAŞAMINA DAHİL DEĞİL

Bir başka benzerlik ise her iki toplumda da kadınların iş hayatına ne kadar dahil oldukları oldu: “Görüşülen Suriyelilerin %62’si halihazırda, Gaziantep’te çalışmamaktadır. Kadınların işgücü piyasasına katıl(a)mamaları, oranın bu denli yüksek olmasının en temel sebebidir. Zira bu araştırma kapsamında görüşme gerçekleştirilen Suriyeli katılımcıların %52’si kadındır ve bu kadın katılımcılar içerisinde %87 gibi yüksek bir oranın ücretli bir işte çalışmadığı görülmektedir. Nüfusun gençliği, hane büyüklüğü ve ortalama çocuk sayısı (4,5) düşünüldüğünde, kadınların bakım yükümlülüklerinin ağır olduğu açıktır. İlaveten, pek çok kadının Suriye’de de bir çalışma deneyimi olmamıştır. Öte yandan, Gaziantepliler, Suriyelilere göre, daha yüksek oranda (%76,5) çalışma yaşamına katılmaktadırlar. Ancak, Gaziantepliler açısından da iş ve çalışma ilişkileri bağlamında cinsiyet önemli bir etkendir. Zira bu çalışma kapsamında görüşülen Gaziantepli katılımcıların %61,7’si kadındır ve bu kadınların %93,3’ü çalışmamakta. Suriyeli ve Gaziantepli kadınların ücretli iş yaşamına dâhil ol(a)maması, bu alanın erkeklerle özdeşleştirildiği kültürel bağlamla doğrudan ilişkili.”

BORÇ DURUMLARI VE YARDIM...

Her iki toplumda borç durumları ise şöyle: “Suriyelilerde kredi kartı sahipliği yok denecek kadar azdır. Gazianteplilerde bu oran üçte bire yaklaşsa da Türkiye ortalamasının çok altındadır. Yine de en çok borçlu olunan kurumların başında bankaların gelmesinin en önemli nedenlerinden birisinin, kullanılan kredi kartları olduğu, COVİD-19 sürecinde temassız alışveriş ve internet alışverişinin tercih edilmesinin bunu daha da pekiştirdiği muhakkak. Parasal olmayan yardım kategorisinde, Suriyelilerin, en çok yararlandığı kalemlerin, sağlık ve eğitim olduğu görülmektedir. Bu kalemlerde, Gazianteplilerin oranı çok düşük görünmektedir. Bunun temel nedeni, bu tür yardımların Gazianteplilerce yardımdan sayılmaması olabilir. Zira, Yeşil Kart uygulamasının, sağlık ve ilaç ihtiyaçlarını kendisi karşılayamayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının çoğunu kapsadığını biliyoruz. Haneler için esas önemli yardım kalemleri olan gıda ve kömür yardımlarında, Suriyelilerin Gazianteplilerden çok daha az yardım alabildikleri ortaya çıkmakta.”

SURİYELİLER SOSYAL MEDYAYI DAHA ÇOK TAKİP EDİYOR

Bir diğer konu ise Suriyeliler ve Gazianteplilerin sosyal medyayı takip etme nedenleri. Araştırmaya göre Suriyeliler en çok sosyal medyayı takip ederken Gaziantepliler ise bilgileri televizyonlardan takip ediyor. Korona virüsü sürecinde Suriyeliler, Gazianteplilere göre daha az bilgi alabildi. Bu süreçte işten çıkartmalarla ilgili de şu bilgiler yer aldı: “Göçmenler, genelde, enformel işlerde çalıştığı için, COVID-19 sürecinde %27’sinin işini değiştirmesi şaşırtıcı değildir. COVID-19 sürecinde, işten çıkarılma ya da ücretsiz izin verilmesi, Suriyeli göçmenlerde Gazianteplilere göre daha fazla olmuştur.”

GELECEK KAYGILARI...

Araştırmada öne çıkan bölümler arasında Gaziantepliler ve Suriyelilerin yaşadığı gelecek kaygısı yer alıyor: “Gaziantepliler, son on yıla kıyasla, gelecekle ilgili kaygılarının arttığını söylemektedirler. Buna karşın Suriyelilerin, ilk geldikleri zamana kıyasla, gelecekle ilgili kaygıları çok daha düşüktür. Burada, iki faktörün altını çizmek gerekir: Son yıllardaki ekonomik durgunluk ve Suriyelilerin varlığı, Gazianteplileri karamsar yaparken, çok kötü koşulları atlatabilmiş Suriyeliler için durum, daha pozitif hissedilmektedir. Göçün travmatik etkilerinin zamanla azalması, yeni sosyal ortama adaptasyon sağlamaları ve belirli bir çalışma ortamına kavuşmalarıyla daha stabil bir yaşam sürdürmeleri geleceğe dair hissettikleri kaygıyı azaltmıştır. Son olarak gelecekle ilgili umutlarını derecelendirmeleri istendiğinde Gazianteplilerin kararsız, Suriyelilerinse umutlu olduğu söylenebilir.”

Yorumlar (1)
Mehmet Baz 3 gün önce
Suriye öz evlat oldu Gaziantep Linin yaşaması zor oluyor kolay kolay kendilerinden başkasından aliş veriş yapmıyorlar
28
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sitemizden memnun musunuz?
Sitemizden memnun musunuz?
Namaz Vakti 12 Haziran 2021
İmsak 03:18
Güneş 05:03
Öğle 12:35
İkindi 16:27
Akşam 19:58
Yatsı 21:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30