İnşaat mühendisleri mesleğine, emeğine, geleceğine ve halkın yaşam hakkına sahip çıkmak için yurt genelinde alanlara indi. İnşaat Mühendisleri Odası’nın tüm şubeleri tarafından yapılan ortak açıklamada, “Gelinen nokta çok ağırdır. Sabrımız tükendi” denilerek bu sese kulak verilmesini istenildi.
Mühendislik bir formalite değildir
İMO’nun yurt genelinde gerçekleştirdiği “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında, Gaziantep’te de inşaat mühendisleri İMO Gaziantep Şubesi önünde bir araya gelerek kitlesel basın açıklaması yaptı. Basın açıklamasına diğer meslek odaları ve STK’lar da destek verdi. İMO Gaziantep Şube Başkanı Mehmet Bulut tarafından yapılan basın açıklamasında, güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetlerinin kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırıldığı, bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatın geri plana itildiği, mühendislik emeği değersizleştirildiği ifade edilerek, “Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir! Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz!” denildi.
Gelinen nokta ağırdır!
Günümüzde inşaat mühendisliği mesleğinin, tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten İMO Şube Başkanı Bulut, gerek kamu, gerekse de özel sektör çalışanı mühendislerin dayanacak gücünün kalmadığına vurgu yaptı. Bulut, şöyle devam etti:
“Kamuda çalışan meslektaşlarımız, üstlendikleri ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakılmaktadır. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamalar, kamunun mühendislik kapasitesini zayıflatmaktadır.
Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkûm edilmektedir. Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır. Proje ve danışmanlık hizmetleri, sınırsız fiyat rekabeti altında nitelik kaybına uğramakta; mühendislik bilgi ve birikimi, en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet gibi görülmektedir.
Şantiye şefliği, yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olmasına rağmen, çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırılmaktadır. Yapı denetim sistemi ise maliyet baskısının etkisi altında, kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaşmaktadır. Denetim hizmetlerinin niteliğini güvence altına alacak koşullar sağlanamadığı gibi görevini yapan meslektaşlarımız baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmaktadır. Genç meslektaşlarımızın gelecekleri, mühendislik eğitiminde nitelik ve istihdam ihtiyacı gözetilmeksizin sürdürülen uygulamalar ile belirsizliğe sürüklenerek işsizliğe mahkûm edilmekte, kadın meslektaşlarımız ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşılaşmaktadır.
Özellikle deprem yargılamalarında, gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak, imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçları, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir.”
Bu tablo bütün toplumun sorunudur!
Türkiye bir deprem ülkesidir. Deprem ise bir doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir!
Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür. Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hâlâ bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir. Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır! Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır.
Buradan soruyoruz: Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor? Mesleki bilgi ve yetkinliğin göz ardı edildiği, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği, teknik kararların ekonomik ve idari baskılar altında alındığı bir düzende kamu yararından ve gerçek anlamda yapı güvenliğinden söz edilemez. Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır! Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır!
Taleplerimiz açıktır!
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak ülkemizin güvenli geleceği ve mesleğimizin hak ettiği değere kavuşması için taleplerimizi bir kez daha kamuoyuna ve karar vericilere duyuruyoruz. İnsanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları istiyoruz! Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmeli; TMMOB'nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır. SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması sağlanmalı; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmelidir.
Kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret istiyoruz! Genç mühendisler için iş, emekli mühendisler için insanca yaşam istiyoruz! Yetkin mühendislik ve adil bir yetki-sorumluluk düzeni istiyoruz! Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır. Adalet, gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabilir! Nitelikli proje hizmeti ve her şantiyeye bir şef istiyoruz! Bağımsız, etkin ve kamusal niteliği güçlü bir yapı denetim sistemi istiyoruz!
Yapı denetimi, maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı; kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir. Güvenli yapılar ve sağlıklı kentler istiyoruz! Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir. Nitelikli mühendislik eğitimi, eşitlik ve mesleki saygınlık istiyoruz!
Artık çözüm bekliyoruz
Bizler, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası çatısı altında, mühendislik bilgi ve birikimimizi toplumun yararına sunma sorumluluğuyla hareket ediyoruz. Bir süredir yürüttüğümüz “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarımızla buluştuk. Sorunlarımızı ve taleplerimizi ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettik.
Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz! Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz. Çünkü biliyoruz ki mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedeli yalnızca mühendislerin geleceğiyle sınırlı değildir. Bu bedel; güvenliği sorgulanmayan okullarda eğitim görmesi gereken çocuklarımızın, depreme dayanıklı hastanelerde sağlık hizmeti alması gereken yurttaşlarımızın, güvenli konutlarda yaşamak isteyen milyonların geleceğidir. Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz.
Çağrımızdır, bu sese kulak verin!
Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız.
Halkımızın can ve mal güvenliğini, güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaktan vazgeçmeyeceğiz. 12 Kasım, mücadelemizin sonu değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır! Buradan bütün meslektaşlarımıza ve yurttaşlarımıza çağrıda bulunuyoruz: Güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin herkes için hak olduğu yaşanabilir bir ülkeyi birlikte savunalım! İMO olarak mesleğimizi, emeğimizi, halkın yaşam hakkını ve kamu yararını savunmaya devam edeceğiz.”
