Aylıklarına yansıtılan düşük zammın burukluğunu üzerinden atamayan milyonlarca emekli, dul ve yetim bankalar tarafından 3 yıllık ödenen promosyon tutarlarının güncellenmesini istiyor. Geçen yıl artırılan mevcut promosyonların satın alma gücü neredeyse sıfırlandı.
Kamu ve özel bankalar, aylıklara ocak ile temmuzda yapılan zam oranlarını dikkate alarak promosyon tutarlarını güncellese bile hala emeklinin gönencine katkıda bulunacak düzeyde değil. SGK’nın son zamlarla birlikte emekli aylık ödemeleri için bankalara her ay 500 milyar TL’ye yaklaşan tutarda para yatırdığı öngörülüyor. Ödeme gününe dek işletilen bu paralardan bankalar devasa kar elde ediyor. Buna karşılık kamu ve özel bankalar paranın asıl sahibi olan emekliye komik tutarda promosyon ödüyor. Bankalar emekliye karşı cimri davranmakta adeta yarışıyor. Elde edilen kara karşılık emekliye verilen promosyon devede kulak gibi. Bankaların SGK tarafından yatırılan aylık turlarına göre daha fazla promosyon ödemesi gerekiyor.
Bankalar, aylığını taşıyan emekli ile fatura ödeme talimatı vermesi ve kredi kartı alma koşulu karşılığında üç yıllığına promosyon anlaşması yapıyorlar. Bir anlamda üç yıl süre ile emekliyi kendilerine bağlıyorlar. Üç yıl boyunca promosyonlar sabit kalıyor. Bazen iki yılda bir yenileyebiliyorlar. Emeklinin yoksun olmaması için promosyonlar her yıl aylık artışlarına koşut güncellenmesi gerekiyor. Ki emekliye aylık artışlarının yanında bir ölçüde soluk aldırsın.
Gariban emeklinin bütçesine bir ölçüde katkı sağlayan mevcut promosyon tutarları en az 2025 yılında gerçekleşen yüzde 30.89 TÜFE oranında artırılmalıdır. Bu artışa kamu bankaları öncülük edebilir. Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Halkbank’ın önderliğinde gerçekleştirilecek promosyon artışına kuşkusuz mevcut emekli müşterisin kaçırmak istemeyen özel bankalar da katılacaktır. Kamu bankaları 2017 yılında hayata geçirilen promosyona önderlik etmişti. Şimdi önce özel bankalar promosyonlarını artırıyor, kamu bankaları bekliyor. Bankalar arasında emekli müşteriyi kapabilmek için promosyon yarışı sürüyor.
Halen 17 milyon emekli, dul ve yetim var. Dev kitleye her ay ödenen devasa para söz konusu. Bankalar emekli, dul ve yetime halen aylık tutarlarına göre çeşitli kampanyalarla 3 yıl 35 bin TL’ye kadar promosyon ödüyor. Emekli, dul ve yetimin eline geçen aylıklarına göre promosyon tutarları değişiyor. Lakin yaşam maliyetlerini karşılamaktan hayli uzak. Oysa bankalar kamu ve özel sektör çalışanlarına karşı son derece bonkör, emekliye cimri.
2017 yılında bankalar ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) arasında emekliye promosyon ödenmesine ilişkin protokol imzalanmıştı. Üç kamu bankasının yanı sıra çok sayıda özel banka ile sağlanan uzlaşma uyarınca 2017 yılı Mart ayında emekliye aylıklarına göre 3 yıl süre ile en düşük 300 TL, en yüksek 450 TL tutarında promosyon verilmeye başlanmıştı. İlk ödeme Ziraat Bankası tarafından yapılmıştı. Ardından diğer kamu ve özel bankalar da promosyon yarışına katılmıştı.
Kızışan rekabetten ötürü promosyon tutarları belirli dönemlerde yükselse bile emeklinin beklentisini karşılamıyor. 9 yıldır süren ve sayıları 17 milyonu bulan, yakın gelecekte 20 milyona ulaşması beklenen emekliyi hoşnut etmiyor günümüzdeki promosyon tutarlar. Satın alma gücünü iyiden iyiye yitirdi,.Dışarıda dört kişilik emekli ailesinin akşam yemeğine ancak yetiyor. Emekli, dul ve yetim promosyon miktarının aylıklardaki zamma koşut en az yüzde 31 oranında artırılmasını istiyor.
Bankalar 3 yıl özel fırsatlarla kendine bağladığı emekli aylığını ödeme gününe, saatine değin işleterek kar ediyor. Ayrıca emekliden en az bir otomatik fatura ödeme talimatı vermesi talep ediliyor. Her yıl karlarına kar katan bankaların emekliye cimri davranmadan promosyonları artırmaları gerekmez mi? Aylıkların çoğunluğunu ödeyen kamu bankaları, özellikle kırsalda şubeleri yaygın olan Ziraat Bankası bu konuda ilk adımı atarak diğer bankalara öncülük edebilir.
Siyasi irade emeklinin talebini dikkate alarak kamu bankaları aracılığı ile maaş promosyonunu rahatlıkla artırabilir. Müşteri yitirmek istemeyen özel bankalar da kampanyaya dahil olmak zorunda kalır. Kazanan 17 milyon gariban emekli, dul ve yetim olur.
