Rusya’da son günlerde yaşananlar hem Türkiye’de hem bütün dünyada geniş yankı buldu. Ne oluyordu? Bunun en büyük sebebi Putin sonrası ülkede ilk defa bu kadar geniş katılımlı gösteriler olması ve Putin’in dünya siyasetinde ki ağırlığıydı. Herkes şaşkınlık içerisinde izledi.
Rusya’daki bu gelişmeleri size kısaca anlatayım ;
-Son zamanlarda internet üzerinde ve birçok sosyal medya platformunda yolsuzluklar ve adil seçimler yapılmadığına dair muhalefeti ile ortaya çıkan Avukat ve işadamı olan Aleksey Navalnıy’ın Tomsk tan Moskova’ya dönerken uçakta zehirlenmesi,
- Ardından Almanya'nın uçak gönderek Berlin’e tedaviye götürmesi,
- İki ayı aşkın süre Berlin Charite hastanesinde tedavi görmesi,
- Almanya’nın resmî olarak Navalnıy’ın noviçok kimyasal zehir ile, zehirlendiğini açıklaması. Rusya'nın buna dair elimizde delil yok deyip, soruşturma açmaması,
- Tedavi dönüşü 17 Ocak tarihinde havalimanında tutuklanması,
- Kısa bir sürede mahkemeye çıkartılıp 2.5 yıl hapis cezası verilmesi,
- 20 Ocak tarihinde Putin’in sarayı adlı videonun Navalnıy sunumu ile yayınlanması,
23 ocakta Navalnıy ve ekibinin halkı sokaklara çağırması,
Özellikle batılı medya kuruluşları Navalnıy’i Putin’in en ciddi rakibi olarak desteklerken, sol ve sosyalist yayıncılar Navalnıy’ın ırkçı ve milliyetçi ayrıca göçmen karşıtı yanını öne çıkardılar .
2005 ten 2010 un ortalarına kadar her 4 Kasımda düzenlenen, özellikle 2006-2007-2008 yıllarındaki ırkçı gösterilerde yüzlerce ortaasyalı kardeşimizin ölümüne sebep olan gösterileri düzenleyenlerin başında geliyordu Navalnıy.
1990 yıllarında büyük ekonomik ve siyasal problemler yaşayan Rusya 2000 yılında Putin in başa gelmesi , petrol ve doğalgaz gelirlerindeki artışın etkisi ve Rusya birliginin öne çıkarılması sonucu içerde ve dışarda büyük atılımlar ve kazanımlar elde etti. Rusya yeniden süper güç olarak dünya siyasetindeki yerini aldı.
Navalnıy'ın orta Asya ve Kafkasya da yaşayan müslüman halkı hamam böceklerine benzeten, bireysel silahlanmayı teşvik eden 2008 yılında yayınladığı videolar ve söylemlerle gününüz söylemleri arasında bir farklılık olmaması, Rusya içindeki diğer milletler tarafından tedirginlikle takip ediliyor.
Peki son zamanlar neden Navalnıy i bu kadar öne çıkardı ?
Oligarşiye yakın devlet yapılanması ve büyük şirketlerin devlet kontrolündeki bankalara geçmesi ile birlikte, bu şirketlere eski istihbarat görevlileri ve iktidara yakın kişilerin atanması,
Sendikaların ve kitle örgütlerinin büyük oranda iktidar yanlıları tarafından ele geçirilmesi,
Emeklilik yaşının yükseltilmesi,
Putin’in kendisine 2036 ya kadar iktidar da kalma yolu açması,
Pandemi döneminde emekçilerin yaşadığı büyük sıkıntılar,
Zenginlerle fakirler arasında yaşanan uçurum,
Farklı söylemleri olan Navalnıy'ı öne çıkardı. 23 Ocak’taki gösterilerde yaşanan polis şiddeti ve yaklaşık 20 bin kişinin tutuklanması, St Petersburg'daki gösterilerde bir polis şefinin yerde yatan kadının karnını tekmelemesi yüzde 15'lerde olan Navalnıy desteğini yüzde 36'lara kadar yükseltti.
Yaklaşık 20 yıldır bu coğrafyada yaşayan ve halkın, içinden biri olarak hiç bir zaman bu kadar tepki görmemiştim Putin’e karşı. Özellikle gençler arasında şu anda Navalnıy sempatisi üst seviyeye çıkmış vaziyette.
Öyle gözüküyor ki 2021 yılı Rusya ve dolayısı ile komşu ülkeler için bir çok olaya gebe gözüküyor.
Ali K ŞAHİN
8 Şubat 2021
