Türk futbolunda artık yalnızca hakem kararlarının tartışıldığı bir dönemden söz etmiyoruz. MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu’nun da aralarında bulunduğu isimlerin tutuklanması ve soruşturmanın aktif Süper Lig hakemlerine kadar uzanması, hakemlik sisteminin işleyişiyle ilgili ciddi soru işaretlerini gündeme taşıyor.
Bu soruşturma, yalnızca birkaç kişinin bireysel sorumluluğunun belirlenmesi açısından değil, Türk futbolunda karar alma, denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının ne kadar sağlıklı işlediğinin ortaya çıkarılması bakımından da kritik önem taşıyor. Çünkü hakem atamaları, klasmanlar ve değerlendirmeler doğrudan maçların güvenilirliğini ve rekabetin adilliğini etkiliyor.
Yıllardır tartışmalı hakem kararlarını, atamaları, klasman değişikliklerini ve terfileri konuşuyorduk. Şimdi ise adli makamların yürüttüğü bir soruşturmayla karşı karşıyayız. Bu nedenle temel soru şu: Dosya yalnızca bazı hakem ve MHK yöneticileriyle mi sınırlı kalacak, yoksa Türk futbolunun yönetim ve denetim yapısına ilişkin daha geniş bir tablo mu ortaya çıkacak?
Artık “hakem hatası” tartışmasının ötesindeyiz
Bir hakemin yanlış karar vermesi başka şeydir.
Hakemlik sisteminin işleyişi içerisinde resmî belgede sahtecilik, güveni kötüye kullanma, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde elde edilmesi gibi iddiaların soruşturulması bambaşka bir şeydir.
Şimdi buna bir de bir Süper Lig hakemi hakkında “şike ve teşvik” suçlamasının eklenmesi, futbol kamuoyunun cevap beklediği soruları daha da ağırlaştırıyor.
Elbette tutuklama bir mahkûmiyet kararı değildir. Bütün şüpheliler açısından masumiyet karinesi geçerlidir.
Ama futbol yönetimi açısından mesele sadece ceza mahkemesinin vereceği karardan ibaret değildir.
Çünkü TFF’nin ayrıca cevaplaması gereken bir kurumsal denetim ve sorumluluk meselesi vardır.
Peki TFF bütün bunların neresinde?
Asıl soru burada başlıyor.
MHK, Türkiye Futbol Federasyonu’nun hakemlik sistemini yöneten kuruludur.
Hakemlerin atanması, değerlendirilmesi, klasmanları ve kariyerlerinin şekillenmesi açısından son derece güçlü bir mekanizmanın merkezindedir.
Dolayısıyla MHK Başkanı hakkında böylesine ciddi bir adli süreç yaşanırken TFF’nin yalnızca “soruşturmayı takip ediyoruz” demesi kamuoyunun bütün sorularına cevap vermeye yetmez.
TFF şu sorulara açık biçimde cevap vermelidir:
MHK’nin faaliyetleri nasıl denetleniyordu?
Hakem klasmanları ve değerlendirmeleri konusunda federasyona hangi raporlar sunuluyordu?
MHK içerisindeki iddia edilen usulsüzlükler konusunda daha önce TFF yönetimine herhangi bir şikâyet ulaştı mı?
Ulaştıysa ne yapıldı?
Hakemler veya kulüpler tarafından yapılan şikâyetler neden sonuç vermedi?
Ve en önemlisi:
Federasyon yönetiminin bu süreçlerden ne kadar haberi vardı?
Hacıosmanoğlu artık bu soruların dışında kalamaz
TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu soruşturma konusunda devlet kurumlarıyla iş birliği yapacaklarını söylüyor.
Bu doğru ve gerekli bir yaklaşım.
Ancak bundan sonra kamuoyunun beklentisi yalnızca adli makamlara yardımcı olunması değildir.
TFF Başkanı aynı zamanda kendi kurumunda neler yaşandığını açıklamak zorundadır.
Çünkü Ferhat Gündoğdu dışarıdan bağımsız hareket eden herhangi bir futbol insanı değildi.
MHK Başkanıydı.
Yani Türk futbolunun en kritik kurumlarından birinin başındaki isimdi.
Bu nedenle Hacıosmanoğlu açısından mesele yalnızca “Benim suçla ilgim var mı?” sorusuna indirgenemez.
Asıl kurumsal soru şudur:
TFF yönetimi, kendi bünyesindeki MHK’yi yeterince denetledi mi?
Bu sorunun cevabını futbol kamuoyu hak ediyor.
Savcılığın gideceği yer her şeyi değiştirebilir
Şimdi soruşturmanın bundan sonraki aşaması çok önemli.
MASAK kayıtları, HTS verileri, bilirkişi raporları ve tanık ifadelerinin incelendiği açıklanıyor.
Eğer soruşturma yalnızca birkaç kişinin bireysel eylemleriyle sınırlı kalırsa dosyanın sınırları başka olacaktır.
Fakat deliller hakem atamalarına, klasmanlara, maçlara veya MHK dışındaki yöneticilerden gelen talimatlara uzanırsa tablo tamamen değişir.
O zaman artık yalnızca MHK’yi değil, Türk futbolunun yönetim sistemini tartışmaya başlarız.
Burada özellikle bir konu aydınlatılmalıdır:
Şike ve teşvik iddiası hangi maç veya maçlarla bağlantılıdır?
Eğer somut karşılaşmalar soruşturmanın konusuysa o maçlarda görev yapan hakemlerden gözlemcilere, atamaları yapanlardan ilgili diğer kişilere kadar zincirin tamamının incelenmesi gerekir.
Çünkü futbol kamuoyunun güvenini yeniden sağlamanın başka yolu yoktur.
Yeni MHK kurmak tek başına çözüm değildir
Ferhat Gündoğdu’nun istifasının ardından TFF yeni bir MHK oluşturabilir.
İsimler değişebilir.
Başkan değişebilir.
Kurul üyeleri değişebilir.
Fakat sistem aynı kalacaksa sorun çözülmüş olmayacaktır.
Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca yeni bir MHK Başkanı değil; hakem atamalarının, performans değerlendirmelerinin ve klasman kararlarının denetlenebilir ve şeffaf olduğu yeni bir hakemlik düzenidir.
Aksi halde bugün Ferhat Gündoğdu gider, yarın başka bir isim gelir ve birkaç yıl sonra yine aynı tartışmaları yaşarız.
TFF için güven sınavı başladı
İbrahim Hacıosmanoğlu yönetimi şimdi belki de göreve geldiğinden beri karşılaştığı en ağır kurumsal sınavlardan biriyle karşı karşıya.
Burada yapılması gereken soruşturmayı küçültmek veya birkaç kişinin üzerine yıkmak değil, adli makamların ortaya çıkaracağı gerçeklerle yüzleşmektir.
Suçu olmayanın adı temizlenmelidir.
Suçu bulunan varsa görevine, makamına ve unvanına bakılmaksızın hukuk önünde hesabını vermelidir.
Fakat bunun yanında futbol yönetimi de kendi hesabını kamuoyuna vermelidir.
Çünkü bugün artık tartışılan yalnızca bir hakemin verdiği penaltı ya da göstermediği kırmızı kart değildir.
Türk futbolunda hakemlik sistemine güven tartışılmaktadır.
Şimdi gözler savcılıkta.
Ama aynı zamanda Riva’da.
Ve önümüzdeki günlerde cevaplanacak en önemli soru belki de şu olacak:
Bu operasyon MHK’de mi kalacak, yoksa dosyanın ucu TFF’nin yönetim katlarına kadar uzanacak mı?
Bunun cevabını yorumlar değil, ortaya çıkacak deliller verecek.
Ancak TFF’nin bundan sonra sessiz kalma lüksü yoktur.
