Asgari ücrette geri sayım başladı. Milyonlarca emekçinin 2027 yılında alacağı ücreti belirleme çalışmalarına aralık ayında başlanacak.
İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yapacağı üç veya dört toplantının ardından yeni ücretin kamuoyuna duyurulması bekleniyor. Komisyonda işçi tarafını temsil eden, geçen yıl komisyon çalışmalarına katılmayan Türk-İş’in bu yılki tutumu merak ediliyor.Türk-İş, masaya sundukları ücret artışı önerilerinin kabul edilmemesi, ağırlıklı olarak işveren ve hükümet temsilcilerinin oyları ile ücretin saptandığını belirterek geçen yıl komisyon toplantılarına katılmamıştı. Türk-İş, işçilere insanca yaşanabilir ücret ödenebilmesi için Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısının mutlak değiştirilmesi gerektiğini savunuyor. Komisyon yapısı değiştirilmediği sürece masaya oturmamakta kararlı olduğunu duyurdu Türk-İş.
Türkiye’nin en büyük işçi sendikaları konfederasyonu Türk-İş’in ücret saptama çalışmalarına katılmama gerekçesi olarak sunduğu komisyon yapısında değişiklik yapılmadı. Hükümetten buna ilişkin adım atılmadı. Eğer aralık başına dek yapısı değiştirilmezse Asgari Ücret Tespit Komisyonu bu yıl da işçi temsilcileri olmaksızın işveren ve hükümet temsilcilerinin katılımı ile toplanacak, yine oy çokluğu ile yeni asgari ücret saptanacak. Bundan önceki yıllarda olduğu gibi.
Türk-İş, masaya oturmama gerekçesinde haklı. Zira bugüne dek asgari ücret 29 kez komisyon tarafından belirlendi. Bir kez hükümet ve Türk-İş temsilcilerinin oy çokluğu ile saptandı. Altı kez hükümet-işçi-işveren temsilcilerinin oy birliği, üçlü uzlaşmayla belirlenirken, 22 kez hükümet ve işverenlerin oy çokluğu ile saptandı. Görüldüğü gibi masada ezici olarak patron ve hükümet temsilcileri asgari ücreti saptıyor. Onlar ne derse o oluyor. Bu da gösteriyor ki işçi tarafının yani Türk-İş’in masada ağırlığı yok. Önerileri, talep ettiği tutarlar dikkate alınmıyor, sözü dinlenmiyor. Hal böyle olunca Türk-İş, geçen yıl “Artık yeter” diyerek masadan kalktı. Komisyon yapısı değiştirilmediği sürece de masaya oturmayacaklarını açıkladı. Hükümetten bu talebe yanıt gelmediği için yüksek olasılıkla bu yıl da komisyon çalışmalarına katılmayacak Türk-İş. Artık tiyatro oynanan masada figüran olmak istemiyor işçiler.
Geçen yıl yüzde 27 artışla net 28 bin 75 TL’ye yükseltilen asgari ücret, memur maaşı, emekli aylığı ve kamu işçisi ücreti gibi dindirilemeyen enflasyon karşısında erimeye devam ediyor. Temmuzda ara zamdan yoksun bırakılan 10 milyona yakın emekçinin ücreti yılın 10 ayında 7 bin TL’yi aşan tutarda eridi. Yeni ücretin cebe gireceği Şubat 2027’ye kadar erime daha artacak, asgari ücret iyiden iyiye kuşa dönecek. Hükümetten gelen haberler mevcut ücrete yüzde 30 oranında zam yapılacağı yönünde. Bu hayat pahalılığında bu artış yine yetmeyecek emekçiye.
Yapılan bir araştırmaya göre ,asgari ücret 2018‘den bu yana 17,5 kat artarken, açlık sınırı 22 kat yükseldi. Bu veri asgari ücretlinin sekiz yılda giderek yoksullaştığını ortaya koyuyor.
2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle birlikte milyonlarca asgari ücretlinin kaybı derinleşti. Haziran 2018’de net asgari ücret bin 603 TL, açlık sınırı ise 1.714 TL düzeyindeydi. Mevcut asgari ücret 28 bin 75 TL iken Ekim 2026’da açlık sınırı 38 bin 24 TL oldu. 2018 yılında bin 603 TL tutarındaki asgari ücret dört kişilik ailenin 28 günlük temel gıda gereksinimini karşılarken , bugün 21 günlük gıda harcamasına yetebiliyor. Asgari ücretle çalışan emekçi 9 gün aç kalıyor. 2018’de net asgari ücret dört kişilik ailenin açlık sınırının yüzde 93.5’ini karşılayabiliyordu. Günümüzde aynı oranın yakalanabilmesi için net asgari ücretin 35 -40 bin TL arasında olması gerekiyor.
Her gün enflasyon altında ezilen yurttaş gibi asgari ücretlinin de cebi boşalıyor. Yılbaşında 28 bin 75 TL’ye çıkarılan asgari ücrete temmuzda ara zam yapılmadı. Hali ile bu kitle en düşük aylık alan emekli, dul ve yetimle birlikte ekonomik olarak dibe vurdu. En son 2023 yılı temmuz ayında ara zam yansıtılan asgari ücret 2024 yılı başından bu yana bir yıllık saptanıyor. Bu durum milyonlarca emekçinin mağduriyetine yol açıyor. 1 Ocak 2022’de vergiden muaf bırakılmasına karşın emekçinin eline geçen para günün yaşam koşulları karşısında son derece yetersiz kalıyor.