Bir gün ile emeklilik mağduriyeti yaşayan milyonlarca emekçi kendilerine de bu hakkın verilmesi için her gün sokaklarda eylem yapıyor.
8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar 2023 yılı mart ayında çıkarılan 7438 sayılı yasa ile yaş şartı aranmaksızın emekli olabilirken, bu tarihten bir gün sonra 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olanların emekli olabilmesi için kadınların 58, erkeklerin 65 yaşını doldurması gerekiyor. 2008 yılı sonrası işe başlayanlar ise kademeli olarak 65 yaşına kadar çalışıp emekli olabilecek.
Bir günle emekli olabilme hakkını kaçıran kişi sayısının 4.5 milyon civarında olduğu belirtiliyor. Emekliliği bir günle yitirenler yasanın çıktığı 2023 yılı mart ayından bu yana tepkilerini sokağa çıkararak gösteriyor. 7438 sayılı yasanın derin eşitsizlik oluşturduğuna dikkat çeken milyonlarca çalışan haklarına ulaşabilmek için Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) kurdu. Dernek aracılığı ile iktidar ve siyasi parti temsilcileri ile görüşmeler yapıyor, yeni bir yasa ile kendilerine de emeklilik hakkının tanınmasını talep ediyorlar.
Bir gün ile emekli olabilme hakkını kaçıranların “ bize ilişkin yeni yasa çıkarılsın” istemlerine siyasi irade olumlu bakmıyor. AK Parti yönetimin 4.5 milyon çalışana daha emeklilik hakkı verilmesinin bütçeye ağır yük getireceği yönünde görüşe sahip olduğu belirtiliyor. EMADDER Başkanı Mihriban Uğurlu, yeni yasanın bütçeye yük getirmeyeceğini, bu sorunun 2027 yılında giderilmesi gerektiğini ifade etti.
EMADDER Başkanı Mihraban Uğurlu, iktidarın seçime yönelik sadece emeklilere yönelik çalışma yapmasının hayal kırıklığı yaşatacağını vurgulayarak, “Emekliye müjdeyle bu işi kurtaramazlar.Yeni yasayı bekleyen milyonlar var.Aileleri ile birlikte 12 milyonluk kitle oyları ile iktidarı muhalefet muhalefeti iktidar yapar” dedi.
Mihriban Uğurlu ve 4.4 milyon çalışanın içinde bulundukları psikolojik durumu gayet iyi anlıyorum. Bir günle emekliliği kaçırmanın travması büyük olur. Bu insanlar hala 2023 yılında uğradıkları hayal kırıklığını atlatamadı. Yasa eşitsizliğine karşı doğal olarak eylem yapıyor, seslerini iktidara duyurmaya çalışıyorlar. Ancak Başkan Uğurlu’nun emekliler üzerinde iktidara seslenmesini hoş karşılamadım.
Toplumda en çok ezilen, mağdur olan kitle emekli, dul ve yetimdir. Ellerine geçen kuş kadar aylıkla yaşam mücadelesini güç koşullar altında sürdürüyorlar. Yıllarca primini düzenli ödemiş, ter akıtmış gariban emeklinin bugün aldığı aylık komik düzeyde düşük. 65 – 70 yaşındaki emekli ikinci işte çalışıyor. Bu kitle hayli yoksunluk çekiyor. Hal böyle iken gündeme getirilen aylık iyileştirmeleri üzerinden iktidara gönderme yapmak etik olmadı. Zaten “müjde” diye duyurulan aylık iyileştirmesinden ne çıkacağı belli değil. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biraz iyileştirme” diye açıkladı. Yani öyle yüzde 50-60 arasında zam söz konusu değil. Fon vurgununu gündemden düşürmek için aniden ortaya atılan “aylıkları iyileştirme” çalışmasından bakalım ne çıkacak. Hayal kırıklığı yaşamaları da olası 17 milyonu aşkın kitlenin. Emekliyi hoşnut etmeyecek “bir parmak bal” misali küçük oranlı refah payı bile hiç yoktan iyidir. Emekliye ne verilse azdır. Onlar insanca yaşamı, yüksek aylığı analarının ak sütü gibi hak ediyor.
Demem o ki, emekli aylıklarının iyileştirilmesi ne denli ivedi gereksinimse bir günle emekliliğini kaçıranların isyanı ve talebi de o denli gerekli. Keşke EMADDER Başkanı istemleri üzerinden emekliyi örnek göstermeseydi. Hem şık hem de etik olmadı. Zira iki taraf da yoksun ve haklarını arıyor. Sanırım Başkan aylık iyileştirilmesini gönderme yaparak kötü niyetli değildi. Ama yanlış örnek oldu.
2023 yılı Mart ayında yürürlüğe giren 7438 sayılı yasa ile 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi olanlar yaş şart aranmaksızın prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık sürelerine göre emekli olmaya hak kazandı. 9 Eylül 1999 ve sonrası sigorta girişi olanlar yasa kapsamı dışında bırakıldı. Mart 2023’ten bu yana 3 milyon civarında kişi EYT yasasından yararlanıp emekli oldu. Emekli olanlar arasında 38-40 yaşında kişiler de var. Aşamalı şekilde koşulları yerine getirenler emekli olmaya devam ediyor.
8 Eylül 1999 ve öncesi sigortalı olanlar yasadan yararlanırken, 9 Eylül ve sonrası sigorta girişi olanlar yasadan yararlanamadı. Bir günle emekli olma hakkını kaçıranlar büyük mağduriyete uğradı. Şöyle ki; 8 Eylül ve öncesi sigorta girişi olanlarla 9 Eylül ve sonrası sigortalı olanlar arasında emeklilik yaşında 17-20 yıl fark oluştu. 9 Eylül ve sonrası işe girişi olanlar doğal olarak kendilerine haksızlık yapıldığı gerekçesiyle tepki gösteriyor ve yeni düzenlemeyle mağduriyetlerinin giderilmesini istiyor. Bir günle emekliliği kaçıranlar kendilerine “Emeklilikte Tarihe Takılanlar” diyorlar.
