Milyonlarca berber, bakkal, manav ve kasabın prim gün sayısını düşürerek erken emekli olmalarına olanak sağlayacak düzenlemenin bu yasama döneminde Meclis’ten çıkmayacağı kesinleşti.
Umutla yasayı bekleyen küçük esnafın hevesi kursağında kaldı. TBMM
büyük olasılıkla bu ayın sonunda tatile çıkacak. En düşük emekli
aylığının 23 bin 552 TL’ye yükseltilmesini öngören maddenin de içinde
bulunduğu torba teklifin yasalaşmasının ardından Meclis Genel Kurulu
1 Ekim’e dek çalışmalarına ara verecek. Torbada Bağ-Kur’lu küçük
esnafın erken emekli olabilmesine olanak sağlayacak düzenleme yer
almıyor. Oysa iktidar tarafından yapılan açıklamalara göre küçük
esnafın beklediği yasanın bu yasama döneminde çıkması bekleniyordu.
Umutlar, 1 Ekim’de çalışmalarına başlayacak Meclis’in yeni yasama
dönemine kaldı.
Aslında, manav, kasap, berber gibi küçük esnafı kapsayan
Bağ-Kur’luların emekli olabilmeleri için aranan 9 bin gün prim
şartını 7 bin 200 güne indirilmesi için çalışma başlatılmıştı.
Yapılacak düzenleme ile Bağ-Kur’lularla SSK’lıların primleri
eşitlenecek, küçük esnaf 5 yıl erken emekliliğe hak kazanacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan düzenlemenin bu yıl
hayata geçirileceğini daha önce kamuoyuna duyurmuştu. Lakin
gerçekleşmedi. Bu konuda bakanlıktan ve iktidardan ne bir ses ne de
duyuru var.
Bakanlığın çalışmasına göre SSK ve Bağ-Kur’luların prim günleri
eşitlenecek. Küçük esnaf Bağ-Kur’luların emekli olabilmesi için prim
gün sayısı 9 bin günden 7 bin 200 güne düşürülecek, ancak yaş koşulu
değişmeyecek. Böylece 7 bin 200 prim gün sayısını tamamlayan küçük
esnaf kadın 58, erkek 60 yaşında emekli olabilecek. Siyasi irade
taslakta değişiklik yapmazsa mahalle berberi, kasabı, manavı ve
bakkal SSK’lılar gibi gerekli yaş koşulunu tamamlamaları durumunda 7
bin 200 gün prim ödeyerek emekliliği edinecek.
Mevcut uygulamaya göre Bağ-Kur’lu erkek çalışanlar 25 tam yıl çalışıp,
9 bin gün prim ödeyip 60 yaşında, kadın Bağ-Kur’lular ise 20 yıl
çalışıp 7 bin 200 prim gün ile 58 yaşında emekli olabiliyor. Mayıs
2008 sonrası Bağ-Kur’lu olanlar ise kadın ve erkek 9 bin gün prim
ödemeleri halinde 60 ile 65 yaş arasında emekliliğe hak kazanıyor.
Erkek ve kadın SSK’lılar ise emekli olabilmek için çalışmaya
başladıkları yıllara göre 7 bin -7 bin 200 gün arası prim ödeyerek, 58
ile 65 yaşında emekli olabiliyor. Buna göre Bağ-Kur’lu esnaf
SSK’lılara göre 1.800 gün, yani 5 yıl daha fazla prim ödeyip daha geç
emekliliğe hak kazanıyor. Bu durum haklı olarak esnafın yakınmalarına
yol açıyor. SSK’lılara göre 5 yıl daha geç emekli olmak hak
kayıplarına neden oluyor. Bu eşitsizliğin ve adaletsizliğin
giderilmesini yıllardır talep ediyor mahalle bakkalı, berberi, manavı
ve kasabı.
Yapılacak düzenlemenin Bağ-Kur’lulara EYT yolunu açıp açmayacağı
belirsiz. Olası düzenleme ile küçük esnaf Bağ-Kur’lulara 3 Mart
2023’te çıkarılan 7438 sayılı EYT yasasından yararlanması net değil.
Meclis’e sevk edilecek yasa taslağında bu ayrıntı ortaya çıkacak.
Düzenleme EYT yolunu açarsa 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanların
bugünkü koşullarda 9 bin prim gününü beklemelerine gerek kalmayacak. 7
bin 200 prim gününü tamamlayan küçük esnaf yaş sınırı olmaksızın
emekli olabilecek.
Siyasi irade Bağ-Kur’lular ve ilgili sivil toplum örgütlerinin yoğun
taleplerini gündemine alarak bu konuda çalışma başlatsa bile
milyonların beklediği düzenleme bu yasama döneminde bilinmeyen
nedenden ötürü çıkarılmadı. Umutlar yeni yasama yılına kaldı. Aslında
verilen sözler doğrultusunda yasa 1 Ekim’e kalmadan pekala
çıkarılırdı. Demek ki iktidar buna yanaşmadı. İş yapamamaktan zor
ayakta duran, geçimini sağlamakta oldukça güçlük çeken küçük esnafın
beklentisi, kendilerine 5 yıl erken emeklilik hakkı tanıyacak yasanın
ivedilikle TBMM’den çıkması, verilen sözlerin karşılanması.
Beklemekten yoruldu mahallenin Ahmet Abisi, Mehmet Amcası, Ayşe
Teyzesi, Osman Dayısı.
Anlaşılan memur, asgari ücretli ve emekli gibi manav, berber, kasap da
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek engeline takıldı. Zira bütçede
para yok diyerek, dar ve sabit gelirli kitlenin soluklanmasını
sağlayacak yüksek oranlı maaş, aylık ve asgari ücret zamlarına karşı
çıkıyor. İyi de kaç yıl geçti enflasyonda beklenen iyileşme
sağlanamadı. Bunun bedelini milyonlarca insan yoksullaşarak ödüyor.
Çarşı pazar fiyatları insanları burnundan solutuyor, buna rağmen
aylık, maaş ve ücretler olabildiğince baskılanıyor.
Dikkatinizi çekerim, son zamlarla emekli milletvekilinin aylığı 201
bin 677 TL’ye, milletvekili maaşı 310 bin 332 TL’ye, hem emekli hem de
aktif milletvekili olanların maaşı ise 512 bin TL’ye yükseldi. En
düşük emekli ise 23 552 TL’ye talim edecek.Hak mıdır bu.
